Frédéric Mistral

Mirèio
(aus: Miréo/Mireia, Versepos in Gesängen, 1859/1880)

Cante uno chato de Prouvènço.
Dins lis amour de sa jouvènço,
A travès de la Crau, vers la mar, dins li blad,
Umble escoulan dóu grand Oumèro,
Iéu la vole segui. Coume èro
Rèn qu’uno chato de la terro,
En foro de la Crau se n’es gaire parla.
Emai soun front noun lusiguèsse
Que de jouinesso; emai n’aguèsse
Ni diadèmo d’or ni mantèu de Damas,
Vole qu’en glòri fugue aussado
Coume uno rèino, e caressado
Pèr nosto lengo mespresado,
Car cantan que pèr vautre, o pastre e gènt di mas!
Tu, Segnour Diéu de ma patrìo,
Que nasquères dins la pastriho,
Enfioco mi paraulo e douno-me d’alen!
Lou sabes: entre la verduro
Au soulèu em’ i bagnaduro
Quand li figo se fan maduro,
Vèn l’ome aloubati desfrucha l’aubre en plen.
Mai sus l’aubre qu’éu espalanco,
Tu toujour quihes quauco branco
Ounte l’ome abrama noun posque aussa la man,
Bello jitello proumierenco
E redoulènto e vierginenco,
Bello frucho madalenenco
Ounte l’aucèu de l’èr se vèn leva la fam.
Iéu la vese, aquelo branqueto,
E sa frescour me fai lingueto!
Iéu vese, i ventoulet, boulega dins lou cèu
Sa ramo e sa frucho inmourtalo...
Bèu Diéu, Diéu ami, sus lis alo
De nosto lengo prouvençalo,
Fai que posque avera la branco dis aucèu!
De-long dóu Rose, entre li pibo
E li sauseto de la ribo,
En un paure oustaloun pèr l’aigo rousiga
Un panieraire demouravo,
Qu’emé soun drole pièi passavo
De mas en mas, e pedassavo
Li canestello routo e li panié trauca.
Un jour qu’èron ansin pèr orto,
Emé si long fais de redorto:
- Paire, diguè Vincèn, espinchas lou soulèu!
Vesès, eila sus Magalouno,
Coume lou nivo l’empielouno!
S’aquelo emparo s’amoulouno,
Paire, avans qu’èstre au mas nous bagnaren belèu.
- Hòu! lou vènt-larg brando li fueio....
Noun!... acò sara pas de plueio,
Respoundeguè lou vièi... Ah! s’acò ‘ro lou Rau,
Es diferènt!... - Quant fan d’araire,
Au Mas di Falabrego, paire?
- Sièis, respoundè lou panieraire.
Ah! ‘cò ‘s un tenemen di plus fort de la Crau!
Tè, veses pas soun óuliveto?
Entre-mitan i’a quàuqui veto
De vigno e d’amelié... Mai lou bèu, recoupè,
(E n’i’a pas dos dins la coustiero!)
Lou bèu, es que i’a tant de tiero
Coume a de jour l’annado entiero
E, tant coume de tiero, en chasco i’a de pèd!
Mai, faguè Vincèn, caspitello!
Dèu bèn falé d’óulivarello
Pèr óuliva tant d’aubre! - Hòu! tout acò se fai!
Vèngue Toussant, e li Baussenco,
De vermeialo, d’amelenco,
Te van clafi saco e bourrenco!...
Tout en cansounejant n’acamparien bèn mai!
E Mèste Ambroi toujour parlavo....
E lou soulèu que trecoulavo
Di plus bèlli coulour tegnié li nivouloun;
E li bouié, sus si coulado,
Venien plan-plan à la soupado,
Tenènt en l’èr sis aguïado...
E la niue soumbrejavo alin dins la palun.
- An! deja s’entre-vèi dins l’iero
Lou camelun de la paiero,
Diguè mai Vincenet: sian au recatadou!...
- Aqui, ié vènon bèn li fedo!
Ah! pèr l’estiéu, an la pinedo,
Pèr dins l’ivèr, la claparedo,
Recoumencè lou vièi... Hòu! aqui i’a de tout!
E tóuti aquéli grands aubrage
Que sus li téule fan oumbrage!
E ‘quelo bello font que raio en un pesquié!
E tóuti aquéli brusc d’abiho
Que chasco autouno desabiho,
E, tre que mai s’escarrabiho,
Pendoulon cènt eissame i grand falabreguié!
- Ho! pièi, en touto la terrado,
Paire, lou mai qu’à iéu m’agrado,
Aqui faguè Vincèn, es la chato dóu mas...
E, se vous n’en souvèn, moun paire,
L’estiéu passa, nous faguè faire
Dos canestello d’óulivaire,
E metre ùni maniho à soun pichot cabas.
En devisant de talo sorto,
Se capitèron vers la porto.
La chatouno venié d’arriba si magnan;
E sus lou lindau, à l’eigagno,
Anavo alor torse uno escagno.
- Bon vèspre en touto la coumpagno!
Faguè lou panieraire en jitant si vergan.
- Mèste Ambròsi, Diéu vous lou doune!
Diguè la chato: mouscouloune
La pouncho de moun fus, vès!...Vautre? sias tardié!
D’ounte venès? de Valabrego?
- Just! e lou Mas di Falabrego
Se devinant sus nosto rego,
Se fai tard, avèn di, coucharen au paié.
E ‘mé soun fiéu, lou panieraire
S’anè ‘seta su ‘n barrulaire.
Sènso mai de resoun, à trena tóuti dous
Uno banasto coumençado
Se groupèron uno passado,
E de sa garbo desnousado
Crousavon e toursien li vege voulountous.
Vincèn avié sege an pancaro;
Mai tant dóu cors que de la caro,
Certo, acò ‘ro un bèu drole, e di miéus estampa;
Emé li gauto proun moureto,
Se voulès... Mai terro negreto
Adus toujour bono seisseto,
E sort di rasin negre un vin que fai trepa.
De quete biais fau que lou vege
E se prepare e se gaubeje,
Éu lou sabié de-founs; noun pas que sus lou fin
Travaiejèsse d’ourdinàri:
Mai de banasto pèr ensàrri
Tout ço qu’i mas es necessàri,
E de rous terreiròu, e de bràvi coufin,
De panié de cano fendudo,
Qu’es tout d’eisino lèu vendudo,
E d’escoubo de mi,... tout acò, mai bèn mai,
Éu lou façounavo à grand dèstre
Bon e poulit, de man de mèstre...
Mai, de l’estoublo e dóu campèstre
Lis ome èron deja revengu dóu travai.
Deja deforo, à la fresquiero,
Mirèio, la gènto masiero,
Sus la taulo de pèiro avié mes lou bajan;
E dóu platas que treviravo
Chasque ràfi deja tiravo,
A plen cuié de bouis, li favo..
E lou vièi e soun fiéu trenavon. - Bèn? vejan!
Venès pas soupa, Mèste Ambròsi?
Emé soun èr un pau renòsi
Diguè Mèste Ramoun, lou majourau dóu mas.
An! leissas dounc la canestello!
Vesès pas naisse lis estello?...
Mirèio, porge uno escudello.
An! à la taulo! dau! que devès èstre las.
- Anen! faguè lou panieraire.
E s’avancèron à-n-un caire
De la taulo de pèiro, e coupèron de pan.
Mirèio, vitamen, braveto,
Emé l’òli de l’óuliveto
Ié garniguè un plat de faveto;
Venguè pièi en courrènt i’adurre de si man.

Rezension I Buchbestellung I home IV07 LYRIKwelt © F.M.